Әдебиет • 30 Қаңтар, 2026

Қыраудай қатқан қара өлең

Кешегі аязда күнестеп отырған бір топ кептерді телефоныма «басып» қалдым. Кәдімгі қалалық кептерлер. Далада жүре ме олар, білмеймін. Суретке тартқандағы себебім, сөз өліп барады. Қазір күнестеп отыр деп ешкім айта қоймайды, арагідік ел арасында болмаса. Төл әдебиетіміз тұрғанда, біржола ұмытылып кетпесі де анық қой. Жыраулар поэзиясынан бері қайырғанда, ескі авторлардың шығармасында ғана кездеседі. Негізгі табан тіреген нәрсеміз бұл сөз де емес-ау. Сөз өлгені сол тақілеттес сезім, қимыл құрдымға кеткенмен бір.

Әдебиет • 30 Қаңтар, 2026

Құла түздегі жалғыздық

Белгілі қаламгер Дәурен Қуаттың «Мысық пен Маруся» атты шағын әңгімесі бар. Бала-шағасы қарамай тастап кеткен орыс кемпірдің аянышты тағдырын өзек еткен осы бір туынды бір кездері туған жерінен тамырын үзіп, жат өлкеге «ту тіккендердің» ішкі шерін толғайды.

Әдебиет • 28 Қаңтар, 2026

«Бір ел – бір кітап» акциясы: Қабдеш Жұмаділовтің «Тағдыр» кітабы таңдалды

Бүгін Ұлттық академиялық кітапханада дәстүрлі «Бір ел – бір кітап» республикалық акциясының қорытындысы өтті. Акция аясында 2026 жылы оқитын кітап ретінде көрнекті қаламгер Қабдеш Жұмаділовтің «Тағдыр» кітабы таңдалып, 2026 жылы бүкіл ел осы туындыны бірге оқитын болды, деп хабарлайды Egemen.kz.

Әдебиет • 27 Қаңтар, 2026

«Мың бір түннен» шабыт алған Андерсен

Даниялық жазушы Ханс Кристиан Андерсен қиялдан туған ертегілері арқылы бүкіл әлемдегі балалар мен ересектердің назарын өзіне аударды. «Патшаның жаңа киімі», «Бұршақ үстіндегі ханшайым» сияқты шығармалары оның атын аспандатты. Балалық шағы кедейшілікте өткен оның өмір жолы «Ұсқынсыз үйрек» сияқты тамаша туындыларды жазуға тікелей әсер етті. Оның тынымсыз еңбегі мен асқақ қиялы көпке дейін шетқақпайланған, бірақ ақырында сұлу аққуға айналған кейіпкер туралы хикая жазуға шабыттандырды.

Әдебиет • 16 Қаңтар, 2026

Ұлттық болмысты айшықтаған ақын

Ақын Жанат Әскербекқызы есімімен оның өзін көрмей тұрып, марқұм Табылды Досымовтың «Қара гүл» әнін тыңдаған сәттен таныспын.

Әдебиет • 15 Қаңтар, 2026

Ақынның ақтық дауысы

Мұқағали Мақатаевтың бұдан жарты ғасыр бұрын жазған «Райымбек, Райымбек!» дастанының толас­тар тұсы есіңізде ме? Бұл жыр шабысы бөлек, шабыты сұрапыл ақынның бүкіл шығармашылығының соңғы мақсұт мәресі сынды. Егерде Құдірет үкімі ақынға «соңғы сөзіңді айт!» десе, маған Мұқағали осы дастанның соңғы шумақтарын ұсынатындай көрінеді. 

Әдебиет • 15 Қаңтар, 2026

Жан азабы

Алпысыншы жылдардың орта шенінде қазақ поэзиясына ойы да, сойы да бөлек талантты жастардың легі келіп қосылды. Шетінен шығыс пен батысты қатар оқыған, албырт та алғыр сол өрендердің ішінде тағдырдың талай тепкісін көріп жасымаған, кеудесінде жыр мұхиты тербеліп жатқан Мұқағали Мақатаев та бар еді.

Әдебиет • 14 Қаңтар, 2026

Балалар әдебиетіне қатысты панельдік сессия өтті

Алматыдағы Ұлттық кітапханада Қазақстан Жазушылар одағы Басқармасы жанындағы Балалар мен жасөспірімдер әдебиеті жанрлық кеңесінің ұйымдастыруымен «Балалар әдебиеті: креативті индустрия, имидж, бренд» атты панельдік сессия өтті, деп жазады Egemen.kz.

Әдебиет • 13 Қаңтар, 2026

Ажалсыз Шерлок Холмс

Қазақ оқырманына бұл жазушының әйгілі кейіпкері 60-жылдардан таныс (қазақшаға орыс тілінен аударғандар – Т.Кәкішев пен Қ.Орманбаева). Сол ағылшын жазушысы Артур Конан Дойль 1893 жылы кенеттен күтпеген бір іс жасады. Ол сериалы детективті шығармасына кейіпкер болған Шерлок Холмсты «өлтірді». Сол тұста Холмс жай ғана кейіпкер емес, жұрт арасында нағыз құбылысқа айналған еді. «The Strand Magazine» журналында жарияланған оның детективтік оқиғалары Ұлыбритания мен өзге елдердің оқырмандарын бірден баурап алды. Әр жаңа сан шыққан сайын оқырмандар теміржол дүңгіршектерінде кезекке тұрып, журналдың кезекті санын алуға асығатын.