Жәнібек ӘЛИМАН
Жәнібек ӘЛИМАН«Egemen Qazaqstan»
303 материал табылды

Ең қысқа әңгіме • 11 Шілде, 2024

Ауыл әзілкештері есіңізде ме?

Шаруа баққан жанның айналдырған ісінен басқа жұмысы бола қоймайды. Әсіресе ауылда. Ескінің адамдары қазіргідей ұялы телефон ұстап, әлеуметтік желіге шұқшиып, әр нәрсенің басын бір шалып, шатты-бұтты болмағанын жақсы білеміз. Әңгімелері орнықты келетін. Қазір жұрнағы қалмай барады. Өткенде ғой, ауылда алпысты алқымдағандардың бірі қонақта сайқымазақ құрдасы мен әзілкеш ағасының арасына түсіп қалыпты да, ауыз тигені болмаса, күлкіден ет жей алмай шығыпты.

Руханият • 10 Шілде, 2024

Қаламгерлер аллеясындағы кітап жәрмеңкесі

Астана қаласы әкімдігінің Орта­лықтандырылған кітапха­налар жүйесінің 50 жылдығына орай және Астана күнін мерекелеу аясында Қаламгерлер аллеясында «Астана – біздің рухани ордамыз» атты «Kitaphana fest – 2024» ауқымды кітап фестивалі өтті.

Мәдениет • 06 Шілде, 2024

Азаматтың ерлігі

Неше мың жыл ешкінің ащы ішегімен сөйлеп келген домбыра­ ХХ ғасырдың қырқыншы жылдарынан бері ауғанда өзін-өзі танымай қалған шығар, бәлкім. Баяғыда бір адамның жүрегін алмастырғанда, басқа тілде сөйлеп кетті дегенді естігенмін. Мың жыл бойы малдың ішегі арқылы күмбірлеген домбыра бертінде балық аулайтын қармақтың жібі (леска) салынғанда, кім біледі, аштық пен қырғыннан тозған өз қазағы сияқты «әйтеуір елдің ішіндемін ғой» деп саулығына шүкіршілік етіп жетті бүгінге. Бұрынғы балбыраған қоңыр үнінен мақрұм біз барға қанағат тұта жүріп, төтеннен табиғи ішектен шыққан үнмен табысқанда осындай ойға келдік.

Мәдениет • 06 Шілде, 2024

Бетбұрыстың басы – осы мереке

Домбыра күні ұлттық мереке дегенде, әрине, көзіқарақты қазақ бейжай қала алмайды. Қазақтың рухына баланатын қасиетті аспаппен бірге өскен, жастайынан жанынан бір елі алыстатпаған домбырашы, күйшілермен пікірлесіп, сөзіне құлақ түру – көңілі ояудың әдеті екені өтірік емес. Біз арагідік қаланың қарбаласынан жалыға бастағанда, күйге құлақ түреміз немесе күйшінің өзіне өтініп барып, күйі мен әңгімесін қоса тыңдап, рахатқа батамыз. Сол әдетімізбен жақында Роза Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйымының жеке орындаушысы, белгілі күйші Қайрат Айтбаймен сөйлесіп қайтқанбыз. Көкейде қалған кейбір ұнамды ойларын бөлісуді жөн көрдік.

Қоғам • 03 Шілде, 2024

Түрен жырдың тұнбасы

Бойдағы кір-қоңысты сілкіп тастап өмір сүру қазақ баласына тән емес пе еді? Мөлдіреген даласына ұқсап, елжіреген жүрекпен, кезі келгенде шамырқанып, кектеніп, есесін алмай қоймағанмен, алдына келсе атасының құнын кешкен де осы қазақ. Ондайда біздің елдей кеңпейіл ел жоқ. Соның бәрі өмірінен өзек тартқан өлеңі мен жырына тұнып, неше мыңжылдық тарихына қашалып қалғанын қалай ұмытамыз.

Абай • 02 Шілде, 2024

Ұлттық мұратты шыңдаған жол

Абай туралы жазу қиынның қиыны болса да, хакім сөздері мен өмірбаяны тіл ұшына өзі-ақ оралып тұрмай ма? Ауылдағы үлкендер «әр елдің өз Абайы бар» деп отыратын. Қазір әркімнің деп айтып жүрміз. Хакім өмірі мен шығармашылығын оқырман сана-сезімі жеткенінше түсінетіні рас қой. Өңгесі танытушылардың ісі шығар.

Қоғам • 28 Маусым, 2024

Шекара шебінің шежіресі

Жер бетіндегі басты құндылық адам өмірі болса, шекара қызметі, шекара күзеті оның қорғаны мен сақшысы екені сөзсіз. Отан күзетінде тұрғандар туралы үздіксіз жазылуға тиіс қой. Еліміздің шекара қызметі туралы хабар толассыз тарай бастағалы биыл 81 жыл толыпты. Бұл, әрине, бұған дейін шекара қызметі туралы айтылмады, жазылмады деген сөз емес. Әңгіме әскери журналистикамыздың төлбасы, еліміздің Қарулы күштеріндегі алғашқы басылым «Отан сақшысы – Часовой Родины» газеті және «Шекарашы» журналы туралы.

Өнер • 27 Маусым, 2024

Жоғалса да, жұрнағы қалған әндер

Зейтін Ақышевтың «Жаяу Мұса» романында қазақ өнері, оның ішінде ән мен күйге байланысты небір тың, тосын деректер ұшырасады. Ән сюжеттері, дүниеге келу оқиғалары кеңінен әңгімеленеді. Бірнеше нұсқада қарастыруға мүмкіндік тудырады шығармаға. Әлдебір туынды туралы оқып-біліп алған соң, әрине тыңдармандық талғам да өседі, ой мен сезім толығады, ойлы құлақ түгін білмей тыңдағаннан бір бас жоғары тұрары анық емес пе? Мәселен, аталған романда Тәттімбет күйші мен Жаяу Мұсаның бір емес, екі рет кездескені суреттеледі. Онда шырқалған әндер туралы кейінірек қаузармыз, одан да маңыздысы қазір көп шырқала бермейтін, тіпті ұмытылуға айналды ма екен, әлде мүлде ұмытылып кетті ме екен, мына бір әндерге назар тіктеуге тура келеді.

Мирас • 25 Маусым, 2024

Арқада салған ән қандай?..

Мұндай концертті көрген де, көрмеген де арманда. Көктемде Астанаға жер жәннаты Жетісу көшіп келгендей, сол өңірдің ән-күй өнері қалықтаған. Осы жолы Р.Бағланова атындағы «Қазақконцерт» мемлекеттік академиялық концерттік ұйымының ұйымдастыруымен «Арқаның ән-күй мұрасы» атты дәстүрлі өнер кеші аталған ұйым ғимаратында аспандады. Ән-күйі мен әңгімесі қоса есілген кеш Біржан салдың 190 жылдығына орайластырылғаны және бар.

Таным • 24 Маусым, 2024

Ай сонатасы

«Аспанда ай болмаса адасады» деген сияқты халық әндері жетерлік қазақта. Басқа елдерде де аз болмауға тиіс. Ал музыкалық шығармалар толып жатыр әлемде. Біз бәрін шегере тұрып, адам өміріне айдың қатысын айтқымыз келеді. Ғылым жіліктеп берген ғажайыптардың барлығы дәстүрлі қазақ өміріндегі нанымдар мен тыйымдардан алшақ еместігі көп жайдан хабар береді.