Білім • 17 Сәуір, 2026
Директорды шекті мерзімге тағайындау тиімді ме?
Жыл басынан бері мектептерде директорларды жаңа «2+2» жүйесі негізінде тағайындау туралы ұсыныс қызу талқыланып жатыр. Оқу-ағарту министрлігі қалалық мектептердің басшыларын алдымен 2 жыл мерзімге тағайындап, директор діттеген межені орындаса, қызметін тағы екі жыл атқаруға мүмкіндік берілетінін түсіндірді. Ал ауылдық жердегі мектеп басшыларына «3+3» мерзімі ұсынылған.
Қоғам • 14 Сәуір, 2026
Жануарларды қорғау және қоғам қауіпсіздігі: Қаңғыбас иттердің шабуылына қалай тосқауыл қоямыз?
8 сәуір күні Мәжілістің жалпы отырысында «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілетін түзетулер қабылданды. Депутаттар қолданыстағы заңның ниетін емес нақты нәтижесін талдап, жануарларды қорғау мен азаматтардың қауіпсіздігі арасындағы тепе-теңдікті табуды алға тартты. Мәжіліс ұсынған дерекке ден қойсақ, соңғы бір жылда иттердің шабуылынан шамамен 41 мың адам зардап шеккен. Олардың жартысынан көбі қараусыз иттердің кесірінен болған. Мәжілісмендер елдің басты байлығына баланған адам тағдырына төнген қауіпке мемлекет міндетті түрде жауап беруі тиіс екенін жеткізді. Ал жоғарыда аталған заңға енгізілген түзетулер қаңғыбас иттердің қоғамға қауіпін қалай сейілтеді? Құжат ит иелеріне қандай жауапкершілік жүктеп отыр? Заңға енгізілген осы және өзге де маңызды міндеттер мен жаңашылдықтарды депутат, «Ауыл» партиясы фракциясының мүшесі Анас Баққожаев тарқата түсіндірді, деп жазады Egemen.kz.
Ұлттық спорт • 10 Қыркүйек, 2025
Тоғызқұмалақ – қазақ ұлттық мәдениетінің әлемдік өркениетке қосқан бір үлесі. 2020 жылы ЮНЕСКО тоғызқұмалақ ойынын әлемдік мәдени мұра тізіміне енгізді. 2021 жылы дүниежүзілік Тоғызқұмалақ федерациясы 9 қыркүйекті «Тоғызқұмалақ күні» деп белгіледі.
Құрылыс • 03 Шілде, 2025
Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетінің оқытушы-студенттерінен құралған ғылыми-шығармашылық топ модульдік үй құрастырды. Төтенше жағдай туындағанда, туристік аймақтар мен вахталық кенттерде, халық тығыз орналасқан өңірлерде баспана мәселесін шешуге арналған жоба авторлар атына патенттеліп үлгерген.
Ғылым • 19 Маусым, 2025
Елімізде ғылым әлеуетін әлдендіру – дәуіріміздің басты бәйгесі. Ғылымы өркендеген мемлекеттің бүгіні мен болашақ тағдыры жарқын болатынын әркім-ақ түйсінеді. Мұндағы негізгі қадам – нақты әрекет. Ал әрекет тұлғаның өзінен басталады. Осы қағиданы өмір салтына айналдырған жас ғалымдар тобының жемісті нәтижелері әр тараптан сүйіншілей естіліп жатады. Солардың бірі еліміз үшін стратегиялық маңызды сала металлургиядағы ғылымды серік еткен – Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, «Металлургия және тау-кен ісі кафедрасының» аға оқытушысы Асылбек Әбдірашит. Ол металлургия саласына инновациялық технологияларды енгізу, нақты өндірістік және экологиялық мәселелерді шешу арқылы импортқа тәуелділікті азайту үшін тер төгіп жүр.
Экономика • 14 Маусым, 2025
Ішкі жалпы өнім көлемі 6 пайызға өсті
Ұлттық статистика бюросының алдын ала деректеріне сәйкес, 2025 жылдың қаңтар-мамыр айларында еліміздің ішкі жалпы өнімі былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда 6%-ға өскен.
Өнер • 24 Мамыр, 2025
Өнерде шекара жоқ. Осы бір өнегелі сөздің жарқын айғағы – Қазақстанның саңыраулар қоғамының жанынан құрылған «Silense» би театры. Ыммен ғана сөйлесетін жандардан құралған шығармашылық ұжым үшін бұл «ерекшелік» бимен кәсіби тұрғыда айналысуға кедергі емес.
Жасанды интеллект • 16 Мамыр, 2025
«Түркістан сақшылары» – ЖИ жемісі
Жуырда түркістандық IT маманы Ғасыр Құралбайұлы жасанды интеллект арқылы жасалған алғашқы қазақ тіліндегі мультфильмді көрермен назарына ұсынды.
Жасанды интеллект • 05 Мамыр, 2025
«Түркістан сақшылары» қалай түсірілді
Жуырда түркістандық IT маманы Ғасыр Құралбайұлы жасанды интеллект арқылы жасалған алғашқы қазақ тіліндегі мультфильмді көрермен назарына ұсынды. Ол «Түркістан сақшылары» туындысын дайындау барысында ChatGPT, RunwayML, Kling Ai, Hydra AI, ElevenLabs сынды ЖИ бағдарламаларының көмегіне жүгінген. Мультфильмнің басты кейіпкерлері ретінде Ақпантер – барыс, Алтынқанат – қыран, Тасбатыр ата – ғасыр жасаған ақылгөй тасбақа бейнелері таңдалған. Толыққанды 3D форматтағы мультфильм сюжеті еліміздің рухани ордасын қасаң ой, теріс әрекеттерден қорғау төңірегінде өрбиді, деп жазады Egemen.kz.
Digital • 29 Наурыз, 2025
Қазақ тілінің интернеттегі қадамы
Тұрмысымызбен тұтасып кеткен интернетте қазақ тілінің көсегесін көгерту – оны ғылым тіліне айналдыру салмағымен шамалас. Ана тіліміздің заманауи қолданысқа сай мәртебесін көтеруді көздесек, интернеттегі қазақ тілінің тегеурінін күшейту туралы айтудың өзі артық. Ал интернеттен ақпарат іздесек, алдымен, алдымызға «Wikipedia» сайтының дерегі ұсынылады. Уикипедия – әлем тілдерінің ғаламтордағы төлқұжаты. Осы кеңістіктегі қазақ тілінің үлесін тек тіл мамандары ғана емес қарапайым қолданушылар да толтыруға қауқарлы.
