Фото: КЗСИ, телеграм
Іс-шараға Парламент депутаттары, саясаттанушылар, академиялық қауымдастық өкілдері, журналистер және қоғам қайраткерлері қатысты. Қатысушылар Конституция жобасының негізгі баптары мен тұрақты мемлекет құрылымын қалыптастыратын институттық өзгерістерді талқылады.
Полетаевтың айтуынша, қоғамдық дискуссияларда конституциялық реформалар көбінесе билік тармақтары арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу тұрғысынан қарастырылады. Алайда Конституцияның маңызы әлдеқайда кең.
«Қазіргі әлемде Конституция тек институционалдық ғана емес, сонымен қатар құндылықтық функция атқарады. Ол қоғам мен мемлекеттің даму стратегиясын анықтайды», деді сарапшы.
Осы тұрғыда Конституция жобасында ғылым, білім, мәдениет және қоғамның интеллектуалды әлеуетін дамыту бағыттарын бекіту ерекше маңызды.
Нартай Сәрсенғалиев: Қазақстанның жаңа Конституциясы – халықтың заңы
Полетаев индустриялық дәуірде басты даму ресурстары – жер, табиғи байлықтар және өндірістік қуаттар екенін, ал XXI ғасырда жағдай өзгергенін еске салды.
«Даму факторларына қоғамның білімді тарату және пайдалану қабілеті жатады. Сол себепті интеллектуалды әлеует мемлекеттің тұрақты дамуының басты көздерінің біріне айналады», деді ол.
Сарапшының пікірінше, Конституцияда ғылыми және техникалық шығармашылық еркіндігін бекіту стратегиялық мәнге ие. Себебі ғылым мен білімнің дамуы әлеуметтік прогресс пен ұлттық қауіпсіздіктің маңызды факторы саналады.
«Ғылыми және технологиялық негізі дамыған елдер жаһандық бәсекелестік жағдайында әлдеқайда жоғары тұрақтылық көрсетеді», деп нақтылады Полетаев.
Сондай-ақ, Конституция жобасының адамға бағытталған сипаты ерекше назар аудартады.
«Елдің табысы көбіне адам капиталы – білім, таланттар мен азаматтардың жетістіктерімен анықталады», деді сарапшы.
Сонымен қатар, цифрлық трансформация бағыттары да маңызды, ол мемлекеттік институттарды жаңа технологиялық шындықтарға бейімдеуді қажет етеді.
Рауан Кенжеханұлы: Конституция – қоғамның құндылықтарын айқындайтын стратегиялық құжат
Полетаев атап өткендей, бұл тәсілдер Конституция жобасының нақты баптарында көрініс тапқан. Құжаттың преамбуласында мемлекеттің мәдениет, білім, ғылым және инновация құндылықтарына бағдарлануы айқын көрсетілген, ал Қазақстан Республикасы қызметінің негізгі қағидаларына еңбек, прогресс және білім құндылықтары енгізілген.
Сонымен бірге, Конституция сөз бостандығын, ғылыми, техникалық және өнер шығармашылығын қамтамасыз етеді, ал интеллектуалды меншік заңмен қорғалады.
«Осы нормаларды Конституцияда бекіту ғылым мен инновацияны дамытуға қолайлы жағдай жасайды және ғылыми қоғамдастықтың елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының басты міндеттерін шешудегі рөлін күшейтеді», деді Полетаев.
Сарапшының пікірінше, жаңа Конституция Қазақстанның бәсекеге қабілеттілігі мен тұрақты дамуының ұзақ мерзімді негізін қалыптастырады.
Айдос Сарым: Мемлекет басшысы – жаңа Ата заңның негізгі авторы
