Фото: ашық дереккөз
Бұрын-соңды болмаған деңгей
2025 жылы зергерлік және оған ұқсас бұйымдар өндірісінің айлық көлемі қаңтардағы 166,2 млн теңгеден желтоқсандағы 303, 3 млн теңгеге дейін ауытқыды. Жыл қорытындысы бойынша орташа айлық өндіріс көлемі 229,8 млн теңгені құрады. Бұл алдыңғы жылдармен салыстырғанда айтарлықтай жоғары көрсеткіш.
Бұл деректер баға факторының саладағы негізгі драйвері болып қала беретінін айқын көрсетті.
Алтын бағасы қымбаттады
Мұндай серпінді өсім ең алдымен бағалы металдардың, әсіресе алтынның қымбаттауымен байланысты. Айлық динамикаға назар аударсақ, 2023 жылы зергерлік бұйымдар өндірісінің орташа айлық көлемі 102 млн теңге болса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 153,6 млн теңгеге дейін артқан.
Баға өсімі өндіріс көлемімен қатар жүрді. Мәселен, 2024 жылдың сәуірінде сектордағы өндіріс 105 млн теңгені құраса, желтоқсанға қарай ол 258 млн теңгеге дейін өсті.
Ұлттық банк деректеріне сәйкес:
-
2020 жылдың соңында 1 грамм алтын 25,4 мың теңге болды;
-
2022 жылдың соңында − 26,8 мың теңге (екі жылда +5,4%);
-
2023 жылдың желтоқсанында баға 30,3 мың теңгеге жетіп, бір жылда 13,3% өсті;
-
2024 жылы алтын бірден 45%-ға қымбаттап, 43,9 мың теңге болды;
-
2025 жылдың соңында алтын бағасы тағы 61,4%-ға өсіп, 70,9 мың теңгеге жетті.
Парижде тағы да ұрлық: зергерлік бұйымдарды тасымалдаушыларға шабуыл жасалды
Әлемдік нарықтағы құбылмалылық
Осы жылдың қаңтар айының соңы мен ақпанның басында халықаралық нарықтарда алтын бағасы көп құбылды. Кей сәттерде котировкалар трой унциясы үшін 5,6 мың АҚШ долларына дейін көтерілсе, 6 ақпанда 5 мың долларға, ал ай басында 4,4 мың долларға дейін төмендеді. Соған қарамастан, алтын бағасы әлі де тарихи тұрғыда жоғары деңгейде қалып отыр.
Қазақстандағы бағаның бөлшек нарыққа әсері
Қазақстанда қаңтар айының соңында алтынның бір грамы 89 мың теңгеге дейін қымбаттап, тарихи максимумға жетті. Алайда әлемдік нарықтағы түзетуден кейін 6 ақпанға қарай баға 13,1%-ға төмендеп, 77,3 мың теңгені құрады. Дегенмен, жыл басынан бері алтын бағасы бәрібір 9,1%-ға өскен.
Бұл жағдай зергерлік бұйымдардың бөлшек бағасына қысым жасап отыр.
Неке сақиналарының бағасы жыл сайын өсіп жатыр
Қазақстанда алтын неке сақиналарының бағасы 17 ай қатарынан өсіп келеді және екі жылдан астам уақыт бойы төмендеген емес. Өткен жылдың желтоқсанында олардың бағасы бір айда 1,1%-ға артты.
2025 жылы ай сайынғы баға өсімі:
-
ақпанда − 0,8%,
-
қазанда − 5,3% аралығында болды.
Әлемдік нарықтағы қысқа мерзімді түзетулерге қарамастан, алтын бағасының жинақталған өсімі зергерлік бұйымдар бағасының арзандауын күтуге мүмкіндік бермей отыр.
Жылдық өсім және өңірлік айырмашылықтар
Бір жыл ішінде алтын неке сақиналары 38,2%-ға қымбаттады.
-
бір жыл бұрын өсім 23% болған;
-
2023 жылдың желтоқсанында жылдық қымбаттау небәрі 2,7% деңгейінде еді.
Өңірлер арасында ең жоғары өсім:
-
Алматы қаласында − 64,6%,
-
Түркістан облысында − 56,4%,
-
Ақмола облысында − 52,7%.
Орташа республикалық деңгейден жоғары өсім Қарағанды, Ақтөбе және Ұлытау облыстарында да тіркелді.
Ал ең төменгі баға өсімі:
-
Жетісу облысында − 4,9%,
-
Маңғыстау облысында − 14,5% болды.
