Суретті түсірген – Жұмабай МҰСАБЕК
Инватакси қызметінің игілігі
Өңірде инватакси қызметі жолға қойылған. Дегенмен жыл сайын оған мұқтаж жандардың саны артып келе жатыр. Қазір өңірде бұл бағытта онға тарта мемлекеттік емес ұйым жұмыс істейді. Олардың бәрі мүмкіндігі шектеулі жандарға уақтылы қызмет көрсетуге тырысады. Кейде күткен көліктің кешігіп келетін кездері де болады. Ал қоғамдық көлікпен қатынау қиын.
Мүгедектігі бар азаматтардың еркін қозғалуына жағдай жасау – әлеуметтік саясаттың басым бағыттарының бірі. Соның айқын көрінісі – инватакси қызметінің жыл сайын кеңейіп, сұранысқа ие болуы. Облыс әкімінің баспасөз қызметінің мәліметіне сүйенсек, былтыр өңірде инватакси қызметі 109 749 рет көрсетілген.
Облыс құрылғалы бері арнайы көліктер саны екі есеге артып, 32 инватаксиға жеткен. Былтыр қызметті қаржыландыруға жергілікті бюджеттен 275,8 млн теңге бөлінген. Бүгінде инватакси қызметін 7 үкіметтік емес ұйым жүзеге асырып отыр, оның екеуі Талдықорған қаласында орналасқан. Жалпы, инватакси қызметінің маңызын ең алдымен оны күнделікті пайдаланатын азаматтар жақсы сезінеді. Талдықорған қаласының тұрғыны, I топ мүгедегі Мақсат Шәріпов бұл қызметтің өмір сапасына тікелей әсер етіп отырғанын айтады.
«Инватаксиді шамамен бір жарым жылдан бері пайдаланамын. Арнайы көлік мені жұмысқа апарып, қайтадан үйге жеткізеді, қажет болса басқа жерлерге де барамын. Өте ыңғайлы, көмекшісі бар, қызмет көрсету сапасы жоғары. Қоғамдық көлікте де арнайы арба кіргізетін пандус бар. Дегенмен қоғамның ішінде жүру өте қиын», дейді ол.
32 инватакси – облыс үшін маңызды көрсеткіш. Алайда 100 мыңнан астам қызмет көрсетілгенін ескерсек, бұл сұраныстың өте жоғары екенін аңғартады. Демек, алдағы жылдары көлік санын арттырумен қатар, қызмет сапасын тұрақты бақылауда ұстау қажет. Инватакси қызметі Жетісуда өз тиімділігін дәлелдегенімен, сұраныс жылдан-жылға артып келеді. Әсіресе аудан орталықтары мен шалғай елді мекендерде арнайы көлікке мұқтаж азаматтар көп. Алдағы уақытта оның санын көбейту ғана емес, қызметтің географиясын кеңейту, алдын ала тапсырыс беру жүйесін жетілдіру, күту уақытын қысқарту мәселелеріне назар аудару қажет.
«Мүгедектік алғаныма 20 жылға жуықтады. Қалаға көшіп келіп, мемлекеттік қолдаудың арқасында жұмысқа орналастым. Инватакси кез келген уақытта жедел жетеді. Қызметкерлер жанашыр, жауапкершілікті сезінеді. Бұл бізге үлкен көмек», дейді қала тұрғыны Еркімбек Яхия.
Оның айтуынша, инватакси қызметін кедергісіз орта қалыптастыру бағдарламаларымен сабақтастыра дамыту маңызды. Себебі арнайы көлікпен жеткізілген нысанның өзі бейімделмесе, толық қолжетімділік туралы айту қиын.
Қазірде «Amanat» партиясының 2023–2027 жылдарға арналған Жол картасына енгізілген 1120 нысанның 948-і бейімделген, бұл жалпы көрсеткіштің 83%-ын құрайды. Білім, денсаулық сақтау, мәдениет, спорт, мемлекеттік мекемелерді бейімдеу жұмыстары жыл соңына дейін толық аяқталады.
«Жетісуда инватакси қызметі әлеуметтік қолдаудың нақты әрі тиімді тетігіне айналды. Қаржыландыру көлемі, көрсетілген қызмет саны мен азаматтардың оң пікірі бұл бағыттың дұрыс таңдалғанын көрсетеді. Инватакси жеткілікті деуге әлі ерте. Сұраныстың өсуі, өңірдің аумақтық ерекшелігі мен мүгедектігі бар адамдардың белсенді өмірге араласуы бұл қызметті одан әрі кеңейтуді талап етеді. Инватакси жай ғана көлік емес, тең мүмкіндікке бастайтын жол», дейді «Amanat» партиясы Жетісу облыстық филиалының төрағасы Арыстанғали Арын.
Көшпелі оңалту жұмыстары
Талдықорған қаласында мүгедектігі бар адамдарға арналған 150 орындық оңалту орталығының құрылысы басталды. Бұл туралы облыс әкімі Бейбіт Исабаев қала тұрғындарымен кездесуі барысында мәлім етті.
«Өткен кездесулерде көтерілген мәселеге байланысты биыл қыркүйек айында мүгедектігі бар адамдарға арналған 150 орындық оңалту орталығының құрылысы басталды, биыл аяқтауды жоспарлап отырмыз. Қазір облыс орталығында мүгедектігі бар азаматтардың өмір сүру сапасын жақсарту тұрғысында әлеуметтік қызмет көрсететін 7 орталық бар. Оларда 1 282 адамға қызмет көрсетіледі. Жалпы, әлеуметтік инфрақұрылым нысандарының қолжетімділігін жақсарту бағытында қаладағы мемлекеттік нысандарды бейімдеу жүйелі жүргізіліп келеді. Сол сияқты кәсіпкерлермен де осы бағытта жұмыс атқарылып жатыр», деді Б. Исабаев.
Былтыр облыста тұңғыш рет әлеуметтік маңызы бар жоба – мүгедек жандардың үйінде көшпелі оңалту шараларын жүргізу қолға алынды. Аталған жоба «Асар» мүгедектерге арналған спорттық-оңалту орталығының базасында облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының қолдауымен ұйымдастырылды. Орталық директоры Елдос Баялышбаевтың айтуынша, бұл жоба орталыққа өздігінен келе алмайтындар үшін аса пайдалы.
«Жұмыс барысында мүгедектігі бар адамдардың көпшілігіне оңалту орталығына келудің қиындық туғызатынын байқадық. Күндізгі уақытта кейбіреулер жұмыста болса, кейбіріне үйлерінен орталыққа жету оңай емес. Сондықтан осы көшпелі оңалту жобасын қолға алдық. Біздің бұл маңызды бастамамызға облыс басшылығы қолдау білдірді», деді Е.Баялышбаев.
Бағдарламада науқастардың екі тобы қамтылды. Атап айтқанда, күндізгі шаралар өздігінен қозғала алмайтын азаматтарға бағытталып отыр. Ал сағат 21-ден 23-ке дейін түнгі топ жұмыс істейді. Бұл уақыт аралығында күндіз жұмыста болатындықтан орталыққа келе алмайтын мүгедек азаматтарға ем шаралары жүргізіледі. Жобаның ерекшелігі сол, мамандар пациенттердің үйіне барып, оларға сауықтыру массажы мен емдік дене шынықтыруын жасатады. Әр сеанс шамамен бір сағатты алады, әр пациентпен жеке жұмыс жүргізіледі. Көшпелі бригада құрамында массажист, емдік дене шынықтыру нұсқаушысы мен жүргізуші бар. Бұл ретте мамандардың жұмысына қолайлы жағдай жасау мақсатында арнайы таңбаланған автокөлік сатып алынған. Талдықорғандық отбасылар көшпелі оңалту шараларының игілігін алғашқылардың бірі болып көрді.
«Зайыбым Анар 11 жыл бұрын инсульт алды. Үшінші қабатта тұрамыз, арнайы көтергіш жоқ болғандықтан, сыртқа шығу, оңалту орталығына бару бізге қиындық туғызады. Қазір үйімізге келіп, оңалту қызметін көрсетіп жатыр. Бұл бізге өте қолайлы. Мамандардың тиісті ем шараларын жасап жатқанына он күндей болды. Осы бастаманы іске асырып жатқан азаматтарға алғыс айтамыз», деді А.Басшығұлованың жұбайы Қанат Қосуханов.
Облыстық жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Ермек Мизамбаевтың айтуынша, жоба – тең мүмкіндіктер қоғамын қалыптастыруға жасалған игі шараның бірі. Алдағы уақытта көшпелі оңалту тобы облыс орталығы маңындағы аудандарға да шығады. Жобаны жүзеге асыруға жергілікті бюджеттен 30 млн теңге бөлінген. Қаражат жобаға тартылған мамандарға, яғни көлік жүргізуші, емдік дене шынықтыру нұсқаушысы мен массажист маманның жалақысына жұмсалады.
Айта кетейік, өңірде мүгедек жандар үшін ғимараттарды инфрақұрылыммен қамтамасыз ету 69% құрап отыр. Бұл – республика бойынша ең жоғарғы көрсеткіш.
Жетісу облысы
