Жиында өткен жылғы мемлекеттік бюджет кірісінің орындалу қорытындылары жарияланды. Қаржы министрі Мәди Такиевтің айтуынша, кірістер жоспары 100,1 пайызға орындалып, бюджетке 24,6 трлн теңге түсті. Ал жаңа Салық кодексі күшіне енген биылғы 1 қаңтардан бері 454 мың салық төлеуші оңайлатылған декларация бойынша қызметін растаған. Бұған қоса өзін-өзі жұмыспен қамтығандар ретінде 138 мың азамат тіркеліп, олардың 122 мыңы алғаш рет есепке алынған. 7 мыңнан астам кәсіпкер ҚҚС төлеушілер қатарына қосылды.
Үкімет басшысы салық төлеушілерге ашық, түсінікті әрі қолайлы жағдай қалыптастырудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, ішкі кірістер қызметінің жұмысы бизнеске бағытталған серіктестік үлгіде болуға тиіс. Биыл шағын және орта бизнес үшін өтпелі кезең болатыны айтылып, төлемдердегі техникалық қателіктер үшін айыппұлдар қолданылмайтыны жеткізілді.
Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов Мемлекеттік кірістер комитетінде жүргізіліп жатқан цифрлық жаңғырту жұмыстарымен таныстырды. Бұған дейінгі 12 ескірген жүйенің орнына 5 жаңа платформа енгізіліп, салықтық және кедендік әкімшілендіру микросервистік модельге көшірілді. Нәтижесінде, деректерді өңдеу жылдамдығы артты, онлайн төлемдер қолжетімді болды әрі жүйеге бір мезетте кіретін пайдаланушылар саны екі жарым есе өсті.
Цифрландырудың нақты нәтижесі ретінде ҚҚС декларацияларын автоматты түрде алдын ала толтыру мүмкіндігі іске қосылды. Бұл бизнеске есептілікті жеңілдетуге көмектеседі. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін мәртебе «e-Saluq Business» қосымшасы арқылы автоматты беріледі. Қазір жаңа жүйелерде 800 мың есептілік нысаны рәсімделіп, цифрлық сервистер 1,7 млн бизнес субъектісін қамтып отыр.
Сондай-ақ жаңа цифрлық құралдар тек салық пен кеденге емес, азық-түлік бағасын мониторингілеу, статистика қалыптастыру, субсидия беру, заңсыз сатып алулардың алдын алу мен құқық қорғау органдарына ақпараттық қолдау көрсету сияқты салаларда да пайдаланылып отыр. «Big Data» бірыңғай аналитикалық платформасы 74 дереккөзбен интеграцияланып, былтыр қосымша 700 млрд теңгеден астам төлемдер мен салық түсімдерінің орындалуына ықпал етті.
Тексеру мен бақылау тетіктерінің күшеюі заңсыз схемалардың алдын алуға мүмкіндік берді. Қанатқақты жобалар нәтижесінде кассалық тәртіп бұзушылықтары анықталып, ҚҚС бойынша тәуекелді компанияларды биометриялық сәйкестендіру модулі арқылы сүзгіден өткізу іске асты. Жалпы, 30 млрд теңгенің заңсыз электрондық шот-фактура шығару мүмкіндігі тоқтатылды.
Кедендік әкімшілендіруде де өзгерістер жүзеге асып жатыр. Keden ақпараттық жүйесі транзиттік декларация рәсімдеу уақытын 30 минуттан 10 минутқа қысқартып, бюджетке өткен жылы қосымша 115 млрд теңге кедендік төлемдер түсірді. Бұл біртіндеп толық автоматтандыруға бағытталған күрделі жұмыстың нәтижесі екені айтылды.
Кеңес қорытындысы бойынша Премьер-министр бірқатар нақты тапсырма жүктеді. Қаржы министрлігіне – қоғам мен сарапшылардың ұсыныстарын сапалы қарау, аумақтық кірістер департаменттеріне – жергілікті деңгейде реформаларды дұрыс іске асыру мен түсіндіру жұмысын жүргізу, Жасанды интеллект министрлігіне – ақпараттық жүйелерді жоғары жылдамдықтағы инфрақұрылыммен қамтамасыз ету міндеті қойылды. Сондай-ақ Ұлттық тауарлар каталогін электрондық сауда алаңдары мен маркетплейстерде қолдану аясын кеңейту жөнінде тапсырма берілді.
Осылайша, салықтық және кедендік әкімшілендіруді цифрландыру еліміздің экономикасының ашықтығын арттыруға, бизнес жүгіне түсетін салмақты азайтуға әрі мемлекет пен кәсіпкерлер арасындағы серіктестік мәдениетін қалыптастыруға бағытталып отыр.
