«NeuHarmony»-де аутизм спектрлі бұзылысы бар балалар үшін онлайн-диагностика қарастырылған. Тексеруден өткеннен кейін жүйеде жеке бағдарланған 6 апталық музыкалық-терапевтикалық кезең белгіленеді. Бұл қызметті нейробұзылысы бар балалар әлеуметтік-оңалту орталықтарға берілген жылдық пакет аясында қолдана алады. Платформада жекелеген білім беру құралдары балалардың тұрғылықты жеріне, әлеуметтік жағдайына қарамастан қолжетімді.
Стартап жетекшісі-фаундер, К.Байсейітова атындағы республикалық музыкалық мектептің түлегі – Камиля Мұхаметқалиева. Ол оқушы кезінен бастап әлеуметтік жобаларды іске асыруға ынталы болған. Осы мақсатына жету үшін әлеуметтік желілерді қарым-қатынас құралы ғана емес, әртүрлі бэкграундтағы және өзгеріске талпынатындарды біріктіру құралы ретінде қолданғанын айтады. Жобаның басталуы өз денсаулығыммен байланысты болды, дейді фаундер. Бес жасынан бастап күйсандықта ойнап, болашақта үлкен залдарда концерт беруді армандаған Камиляның есейе келе сол құлағы бітеліп қалатын болған. «Мұндай жағдайда менің музыкамен айналысуым мүмкін болмады. Одан шығар жолды іздестіре жүріп, «Ayala» әлеуметтік орталығына келдім. Мұнда нейродивергентті балаларды музыкаға баулыған әр сәтім зор қуаныш сыйлады. Өйткені музыкалық терапиядан өткен балалардың дамуында бірте-бірте айтарлықтай өзгерістер байқалды. Сол кезде жеке әдістемемді құрастыруды ойластыра бастадым. Осылайша, командалық жұмыс нәтижесінде инклюзивті отбасыларды қолдау және балалардың әлеуетін ашу үшін неврология, жасанды интеллект және музыка терапиясын біріктіріп, «NeuHarmony» стартапын әзірледік», деді ол.
Команда «Technovation» байқауы барысында құрылған. Қазірде платформаның ғылымилығына Камиля Мұхаметқалиева жауапты болса, менеджмент ассистенті, «Достық» мектебінің, музыкалық мектептің түлегі – Толғанай Мұхтар. Ивент және әріптестік менеджері Нұрдана Қожаханова. Ол Алматыдағы химия-билогия бағытындағы НЗМ, балалар музыка мектебінің түлегі. Маркетинг директоры, химия-билогия бағытындағы НЗМ оқушысы – Әсем Бейсенбай. CMO ассистенті Жібек Әлімхан мен зерттеу бағытының жетекшісі Анзия Теметай физика-математика бағытындағы НЗМ оқушысы. Ал Астанадағы НЗМ IB оқушысы Әлібек Қызылбаев техникалық жүйеге, сайтқа жауап береді.
Жас ғалымдар стартап идеясын әзірлеп, цифрландыру әдістемесін «Technovation» халықаралық бағдарламасы аясында жасады. «Стартапты енгізбестен бұрын инклюзия және музыкалық терапия саласы сарапшыларымен 20-дан астам, сондай-ақ «Technovation» менторы Камила Ролан, Нариман Амантаевпен кеңестік. Осы әдісте көп жылдық тәжірибесі бар канадалық Дима Тахбубпен байланыс орнаттық. Кәсіби маман бұл стартаптың тиімділігіне назар аударды. Ғылыми жұмысты дайындау барысында нейропластика және когнитивті дамудағы рөлі, ұсақ және ірі моториканың дамуы, қол қимылына әсер ететін дауылпаз, клавишті-ұрмалы инструменттер, нейрожүйесі әртүрлі балалардың назары мен көңіл күйін реттеуге музыканың әсеріне қатысты 50-ден аса ғылыми публикацияларға шолу жасалды. Бұл ізденістер тексерілген ғылыми деректерді тәжірибемен ұштастыруға және нақты жағдайда жұмыс істейтін әдістемені әзірлеуге ықпал етті», дейді Камиля.
Жас ғалымдар жобаға кіріспестен бұрын ата-аналар арасында сауалнама жүргізген. Нәтижесінде, ата-аналардың 70 пайызы балаларын жеке терапияларға апаруға мүмкіндігі жоқ екенін, ал 85 пайызы жекелеген емге мұқтаждығын, ал 92 пайызы онлайн-платформалардың қолжетімсіздігін айтқан.
«NeuHarmony» әдістемесі нейропластикалық-когнитивті нейроғылым мен музыкалық терапияға негізделген. Жүйелі музыкалық сабақтар әсіресе, префронтальды қабатта баланың назарына жауап беретін есте сақтау мен когнитивті икемділігіне, жаңа нейронды байланысын белсендіруге ықпал етеді. Аудиторлық-моторлық интеграция фортепианода ойнағанда қимылдың дәлдігі мен үйлесімін жақсарта отырып, мидың есту және қозғалым орталықтарын белсендіріп, синхрондайды. Музыкалық белсенділік пен ритм дофаминді қалыпқа келтіріп, қозғалысын бақылау мен зейінін жақсартады.
АЛМАТЫ
