Қаржы бөлінген, қайтарымы қандай?

2500-ге жуық ірі қара мал бруцеллезге шалдыққан Ал өңірде мал ауруларын болдырмау үшін ветеринарлық-алдын алу және диагностикалық шараларды жүргізуге былтыр 571 миллион теңге, биыл 568,9 миллион теңге бөлініпті. Сонда бұл қаржының нәтижесі мен тиімділігі қандай болған? Облыстағы ветеринария бас­қар­масының мәліметінше, бруцеллезге шалдыққан малдың басым бөлігі Қашыр ауданында, Екі­бастұзда, Баянауыл ауданында тір­келіпті. Қазіргі уақытта Май, Успен аудандарында малды бру­цел­лезден сауықтыру шаралары жүр­гізілуде. Сондай-ақ, ірі қара және ұсақ малдың дертке шалдығуы бойынша арнайы сақтандыру шаралары барысын­да Лебяжі ауданының Ша­р­бақты, Қызыләскер және Шәм­ші ауылдарында карантин­дік шектеу шаралары жасалуда. Дертке шалдыққан мал «Руби­ком», «Ет бастау» және «Ақжар өндірісі» ет өңдеу комбинаттарына тапсырылуда. Жалпы, біздің өңірде облыстық ветеринария басқармасының хабарынша, мау­сым айындағы, яғни, қазіргі жағдай бойынша тексерілген 230 мың мал басының 2400-і, 290 мың ұсақ малдың 159 басы бруцеллезге шалдыққаны анықталды. Мәліметтер азайтылып көрсетілетін де сияқты. Өйткені, біз газетімізде жазған Лебяжі ауданы Шәмші ауылының тұрғыны Е.Бөлекбаевтың бір отар қойының өзінен 60 ұсақ мал ауруға шалдыққан болатын-ды. Өткен жылы бруцеллезге шалдыққан малдың шығынын өтеу үшін 340 миллион теңгеден астам қаржы төленіпті. Оның 50 пайызын мемлекет, 50 пайызын ет өңдеу кәсіпорны өтейді. Биыл бұл өтем үшін 159 миллион теңге қарастырылыпты. Ветеринарларға жүктелетін негізгі талаптар бойынша малдың қаны жыл сайын екі рет диагностикалық тексерулерден өтуі керек. Облыстар мен аудандарда қажетті құрал-жабдықтармен жабдықталған ветеринариялық зертханалар болуы шарт. Қаржыны бақылау үшін әрбір өңірде, ауданда коммуналдық ветеринариялық кәсіпорындар құру қажеттілігі де айтылды. Бұл талаптар қалай орындалуда, бақылау бар ма, жоқ па деген сұрақтар туындайды. Сондықтан, ветеринарлық алдын алу және диагностикалық шараларға бөлінген қыруар қаржыны бақылауға алған жөн. «Қазір малды бағудан гөрі емдеу қиын болып тұр...», дейді ауылдықтар. Сонда, қыруар қаражаттың қалай игеріліп жатқаны – дертке шалдыққан жүздеген малдың ет өңдеу комбинаттарына жөнел­тілуімен есептеліп, анықтала ма?.. Фарида БЫҚАЙ, «Егемен Қазақстан» Павлодар облысы