Құрылтай • 24 Шілде, 2024
Келеңсіз іс-әрекетке тосқауыл болатын заң
Биыл Атыраудағы Ұлттық құрылтайда сөз етілген 5 заң қабылданды. Бұлардың ішінде әйел құқығы мен бала қауіпсіздігі, есірткі мен вейп саудасы және ономастика мен геральдика жөніндегі заңдар бар. Міне, таяуда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Ойын бизнесі, лотерея қызметі, денсаулық сақтау, мемлекеттік еңбек инспекциясы, мемлекеттік бақылау және артық заңнамалық регламенттеуді болғызбау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңына қол қойды.
Әдебиет • 24 Шілде, 2024
«Түркі дүниесінің рухани мекенінде» туған тұғырлы туынды
Башқұрт тілінде «төрк» деген қастерлі сөз бар. Қазақшасы – түрік. Орысша сөз қолданыста «турок», «тюрк» болып кете береді. Түрік тілдерінде 160 миллионнан астам адам сөйлейтінін еске алсаң, көңіліңді қуаныш кернейді. Қазіргі заманда ғалымдар түріктердің бүкіл адамзаттық өркениеттің басы болғанын айтып жүр. Өкініші – Түріктердің бүгінгі ұрпағы тамырдан алыстап кетті. Көбісі түрік сөзінің ішкі мағынасын түсіне бермейді. Алыс-жақын түрік халқына өздерінің бағзы бір түріктің ұрпағы екенін ұғындырсам, Түркістан түбірге сайсаң Түрікстан екенін жетесіне жеткізсем деп жүрген бір азамат – біздің қазақ досымыз Құлбек Ергөбек.
Әлем • 24 Шілде, 2024
Қазір әлемдегі халық саны 8 миллиардтан асты. Тез өсіп-өну азық-түлік пен әлеуметтік мәселелердің уақтылы әрі орнықты шешілуін қажет етеді. Осы мақсатта БҰҰ әлемдегі халық санының есебін тұрақты түрде жүргізіп келеді. Біз БҰҰ-ның Дүниежүзілік халық санының болашағы есебі туралы айтуды жөн көрдік. 28-басылым тарихи демографиялық үрдістерді сараптау негізінде 237 ел немесе аймақ бойынша 1950 жылдан қазіргі уақытқа дейінгі халық санының бағалауын ұсынады. Сондай-ақ зерттеуде 2100 жылға арналған халық санының болжамы берілген.
Қоғам • 24 Шілде, 2024
Ауыл қартының институт бітіргені шамалы, бірақ кеудесі көмбе, айтары ғибрат пен «қарағым», «шырағым». Кейбір қала қартының профессорлық атағы бар, жақсы қызмет атқарған, екі тілге бірдей жорға, бірақ кісәпір, міншіл, кісіліктен, үлкендіктен алыс. Ауыл келінінің оқығаны аз, алайда қабағы жылы, жүрегі жұмсақ, қызметі әзір. Қала келінінің дипломы көп, бірақ түсі сынық, сөзі суық. Бұ л неткен парадокс? Сонда кім оқыған, кім оқымаған?
Қоғам • 24 Шілде, 2024
Көбіміз Қазанға барғанбыз. Әсіресе жаңарған Татарстан кезеңінде. «Не есте қалды?» дейсіз ғой. Қазан Кремлі, Құл-Шәріп мешіті, Сүйімбике мұнарасы, Маржани мешіт-медресесі, Бұлғар қалашығы, т.б.
Мәдениет • 23 Шілде, 2024
TURKTIME: Түркістандағы «Түркі дәуірі»
Түркі мемлекеттері ұйымының Астанадағы Х саммитінде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның ұйымға төрағалығы «Түркі дәуірі!», яғни «TURKTIME!» ұранымен өтетінін мәлімдеген еді. Мемлекет басшысы: «Түркі бірлігін дәріптеудің маңызы зор. Өйткені біздің тарихымыз, мәдениетіміз, тіліміз және діліміз ортақ», дегені де есімізде.
Зерде • 23 Шілде, 2024
Табандылық теоремасы. Күні кеше ғана еді... Бірінші курстың алғашқы апталары өтіп жатты. Жаңа ортаға сіңісіп үлгермеген кезіміз. Аудиторияда бір-бірімізге жатырқай қараймыз. Бірақ елдің әр қиырынан жиналған қаламының желі бар қатарластарымның арасынан өңі де келісті, ойы да салмақты осы бір жігіт көзіме оттай басыла берді. Орнықтылығы мен ойлылығы анадайдан білінетін оның жанының гравитациялық күші басқаларды бірінші күннен өзіне магнитше тартатынын да аңғардым. Десе де, өз басым жақынырақ танысуға дәтім бармады. Мысы басып тұратындай. Қалай болғанда да, жылына елу бала ғана қабылдайтын Қазақстандағы жалғыз факультетке әупіріммен түсіп, «тәубемді» аузымнан сағат сайын тастамай жүрген мен ғана емес, Жүкеңе елдің бәрі қызығып қарайтын.
Әдебиет • 20 Шілде, 2024
«Мен жазбаймын өлеңді ермек үшін, жоқ-барды, ертегіні термек үшін», деп Абай жырлағандай, Қазыбек ақын да ешқашан ермек үшін өлең жазып көрген емес. Бұған дәлел – терең сырға толған «Сыртолғау» атты жинаққа енген өлеңдердің бәрінің оқырманға айтар ойы бар. «Туғанда дүние есігін ашқан өлең» ер жете келе сырттағы сан-салалы оқиға ішке түсіп, адамды ойлантпай, тебірентпей қоймайды екен. Сондықтан да дарыны зор, арыны мол ақын өлең-патшаға ғана жүгінеді екен. Оның өлеңге жүгінудегі мақсаты не?
Ғылым • 20 Шілде, 2024
Отандық ономастика саласының негізін қалаушы, Мемлекеттік сыйлықтың және Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың иегері, филология ғылымдарының докторы, профессор Жанұзақ Телғожа 97-нің төрінде де қаламын қолынан тастаған емес. Ол 15 жасынан еңбек етіп, тылдағы майданға араласты. Мал дайындау мекемесінде есепші, бухгалтерлік соқпағы да – бөлек әңгіме. 1947 жылы Абай атындағы Қазақ мемлекеттік педагогика институтының филология факультетіне оқуға түсіп, 1951 жылы «қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімі» мамандығын алып шығады. Оқу ордасында Қ.Жұмалиев, М.Ғабдуллин, С.Аманжолов, Ш.Х.Сарыбаев, А.Ысқақов, Т.Қордабаев, Б.Шалабаев, Т.Нұртазин, Қ.Жармағамбетов, Н.Смирнова, М.Сильченко, С.Толыбеков, С.Бақшылов, Н.Әбішев, Ғ.Жармағамбетова сынды ғалым-ұстаздардың дәрісін тыңдайды.
