Суреттерді түсірген – Жұмабай МҰСАБЕК
Балқаш жағалауы жаңарады
Жетісу облысында туризм саласында жаңа жобалар қолға алынбақшы. Қазір өңірдің табиғи байлықтарын тиімді игеруге бағытталған нақты қадамдар жасалып жатыр. Соның ішінде туристік мүмкіндігі аса жоғары Балқаш көлінің жағалауын дамыту ісі басты назарда. Бұл жөнінде облыс әкімі Бейбіт Исабаев Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкіметтің селекторлық режімдегі отырысында баяндады.
Өңір басшысының айтуынша, Жетісудың туристік даму стратегиясында бес ірі дестинация айқындалған болса, соның маңыздысының бірі – Балқаш көлі. Былтырғы жазғы маусымда көл жағалауына баратын автомобиль жолдары заман талабына сай жасақталды. Жаңа бағыт туристердің ерекше қызығушылығын тудырды.
«Инфрақұрылымдық жобалар да кезең-кезеңімен жүзеге асады. Лепсі стансасындағы жаңа теміржол вокзалының құрылысы биыл аяқталады. Былтыр Лепсі ауылынан Балқаш көліне дейін электр, ауызсу желілері тартылып, жағалау аумағындағы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымның құрылысы 90%-ға орындалған. Жобаны толық аяқтауға жергілікті бюджеттен тиісті қаражат бөлінген. Сонымен қатар алдағы жаз маусымына дейін жағалауда екі коммуналдық жағажай пайдалануға беріледі», деді Б.Исабаев.
Демалушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, су көліктерінің қозғалысын реттеу мақсатында облыс көлемінде жалпы су пайдаланудың арнайы қағидалары да бекітілген. Осы мақсатта Балқаш жағалауын ұзақмерзімді әрі тиімді дамытуға арналған Бас жоспар мен жағалау аймағын егжей-тегжей жоспарлау жобасы әзірленді. Осы құжаттар негізінде кешенді жұмыс жүргізіліп жатыр. Инженерлік инфрақұрылым толық аяқталған соң, өңір әкімдігі заманауи демалыс аймақтарын салуға инвестор тартуды жоспарлап отыр.
Жалпы, өңірдің туристік даму моделі 5 басым бағытқа ие. Олар – табиғи сұлулығы мен шипалы климаты арқылы танымал Алакөл, Балқаш көлдері, бірегей табиғи-тарихи мұра саналатын «Алтынемел», «Жоңғар Алатауы» ұлттық парктері, сондай-ақ Жоңғар Алатауының көркем тау жоталары. Бұл аумақтар экологиялық, жағажайлық, белсенді, танымдық туризмді қатар дамытуға мүмкіндік береді.
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес өңірде туризм саласын жүйелі басқару мақсатында дербес Туризм басқармасы құрылып, 5 ауданда арнайы туризм бөлімдері ашылған. Бұл шешім жергілікті жерлерде жобаларды жедел іске асыруға, туристік инфрақұрылымды үйлесімді дамытуға жол ашты.
«Туристік аймақтардың тазалығы мен тәртібін қамтамасыз ету де басты назарда. Алакөл, Балқаш көлдері маңындағы тазалық пен тәртіпті жүйелі түрде сақтау мақсатында «Алакөл Тазалық», «Балқаш Тазалық» коммуналдық кәсіпорындары құрылған. Олардың материалдық-техникалық базасын нығайту мақсатында жергілікті бюджет есебінен 41 арнайы техника сатып алынды. Бұл жағалаулардың санитарлық жағдайын жақсартып қана қоймай, туристерге жайлы орта қалыптастыруға ықпал етеді. Сонымен қатар демалушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету шаралары да күшейтілген. Бұл қадам жазғы маусымдағы қауіпсіздік деңгейін арттырып, ұйымдасқан демалыс мәдениетін қалыптастыруға негіз болады», дейді облыстық туризм басқармасының басшысы Сәкен Түкібаев.
Оның айтуынша, инфрақұрылымды дамыту бағдарламалары аясында Алакөл, Балқаш жағалауларында жол, инженерлік желілер, абаттандыру жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізіледі. Демалыс аймақтары заман талабына сай жабдықталып, сервистік нысандар саны артып келеді. Бұл өз кезегінде туристердің жайлылығын қамтамасыз етіп, өңір экономикасына қосымша серпін береді.
Экологиялық туризм дамиды
Бір айта кетерлігі, облыста экологиялық туризмді дамытуға ерекше мән беріліп отыр. Ұлттық парктер мен тау аймақтарында табиғатты сақтай отырып туризмді өркендету, экологиялық маршруттар ашу, жауапты демалыс мәдениетін қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жалғасып жатыр. Бүгінде экологиялық туризмді дамытуда басымдық берілетін бағыттың бірі – «Алтынемел», «Жоңғар Алатауы» ұлттық табиғи парктері мен Жоңғар Алатауы жоталары. Бұл ретте инфрақұрылымды дамытуға қатысты қолға алынған іс-шаралар нәтижесінде аталған екі паркке келушілер саны 2024 жылы 27 мың болса, өткен жылы бұл көрсеткіш 39,5 мыңға жеткен.
«Қазақстанға алғаш рет келіп тұрмын, Жетісу өңірі шын мәнінде таңғалдырды. Әсіресе табиғатының алуан түрлілігі ерекше әсер етті. Бір жағында – шексіз көл айдындары, екінші жағында – асқақ таулар мен ұлттық парктер. Алакөл жағалауындағы таза ауа мен судың мөлдірлігі демалысқа тамаша жағдай жасайды», дейді шетелдік қонақ Артур Сайгаков.
Туристерді тарту мақсатында 2023 жылы «Алтынемел» ұлттық паркінде жеке инвестициялар есебінен визит-орталық салынды. Былтыр туристік бағыттардағы ақпараттық белгілер жаңартылды. «Бесшатыр» сақ қорғандарының шатырына жөндеу жүргізілді. «Жаңатоғай», «Таңбалытас» кордондарында алау жағуға арналған арнайы орындар жабдықталды. Одан бөлек, Сарқан ауданының Тополевка ауылында визит-орталық ашылды. «Жоңғар Алатауы» ұлттық паркі аумағында 4 демалыс аймағы, 2 автотұрақ орнатылып, 22 ақпараттық стенд, 113 ақпараттық тақтайша, 2 кіреберіс қақпа, сондай-ақ қоқыс жинауға арналған контейнерлер мен санитарлық тораптар қойылды.
Жасылкөлге көлікпен қатынауды қамтамасыз ету мақсатында «Тополевка – Жалаңаш кордоны» автомобиль жолының 20 шақырымына орташа жөндеу жүргізілді. Көлге апаратын жол құрылысы биыл аяқталады. Еліміздегі ең биік Бұрқанбұлақ сарқырамасына дейінгі 31 шақырым автомобиль жолын қайта жаңарту жүргізіліп жатыр.
«Ішкі туризмді насихаттау, өңірге келетін туристер санын арттыру мақсатында облыс әкімінің тапсырмасына сәйкес өңірде жыл сайын имидждік бұқаралық іс-шаралар өткізіп келеміз. Біздің облыста ұйымдастырылатын «Сиверс алма ағашының гүлденуі», «Алакөл толқыны», «Алтынемел – құландар мекені» фестивальдары Туризм және спорт министрлігінің 2026 жылға арналған мәдени-туристік оқиғалар күнтізбесіне енгізілді», дейді С.Түкібаев.
Жалпы, алдағы уақытта облыс туризмді экономиканың жетекші драйверлеріне айналдыруды көздеп отыр. Өңірде туризм саласына бөлінген қаржы даму бюджетінің шамамен 30%-ына жуықтады. Бұл саланың стратегиялық маңызын айқын аңғартады. Осындай қолдаудың нәтижесінде ішкі, сыртқы туристерге тартымды аймаққа айналып, туристік индустрия тұрақты өсім көрсетіп отыр. Облыс аумағында екі ұлттық паркпен қатар, Алакөл мемлекеттік табиғи қорығы орналасқан. Оның да маңызы зор.
Жетісу облысы
