Кеше еліміздің Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенованың қаулысымен бірқатар қара шайдың таралуы мен сатылуына толық тыйым салынғаны туралы хабарлама шықты. Қаулыға 5 қаңтарда қол қойылған.
Мамандар нарықта кеңінен таралған шай түрлеріне тексеріс жүргізіп, құрамына талдау жасаған. Қаптамада көрсетілген мекенжайға іздеп барған. Сөйтсе, онда ешқандай да өндіруші болмай шыққан.
Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің бас сарапшысы Дана Қасқатаеваның айтуынша, елімізде шай өнімдеріне қатысты жүргізілген тексеру жұмыстары тұрақты түрде министрлікпен бірге жүзеге асырылған. Бұл тексеріс азаматтардан түскен шағымға емес, тағам өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау мақсатында ұйымдастырылған. «Осы жолы біз нарықта кеңінен таралған шай өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігіне тексеру жүргіздік. Еліміздің барлық өңірінде орналасқан ірі сауда орындарынан, сауда нүктелерден, ауладағы дүкендерден, қоймалардан өнімдер сатып алынып, арнайы зертханада құрамына, сапасына сараптама жасалды. Бұл жұмысқа Денсаулық сақтау министрлігінің Санэпидбақылау комитетінің аймақтық департаменттері, олардың облыстық, қалалық және аудандық басқармаларының мамандары тартылды. Зерттеу нәтижесінде халық көп тұтынатын шай өнімдерінің құрамынан тыйым салынған бояғыштар анықталды. Сонымен қатар бұлар жалған өнім ретінде танылды. Себебі қаптамада көрсетілген өндіруші туралы ақпарат шындыққа сәйкес келмейді. Өндірушінің атауы, мекенжайы және басқа да деректер жалған болып шықты», дейді Дана Қасқатаева.
Тергеу барысында шай өнімдерін өндірумен заңсыз айналысқан 7 өндіруші анықталған. Бұл кәсіпкерлердің өнім өндіруге, қаптауға, жеткізуге және сатуға ешқандай рұқсат құжаттары болмаған. Ең қауіптісі сол, заңсыз өндірілген және қапталған шайлардың құрамында адам ағзасына зияны көп тағамдық бояғыш заттар мен химикаттар анықталған. Атап айтқанда, денсаулыққа аса қауіпті E110, E102 және E124 тағамдық бояғыштары табылған. «Бұл қоспаларды күнделікті ішетін шайға қолдануға мүлде болмайды. Мысалы, E110 шайға күн батар кездегідей сарғыш-қызғылт рең берсе, E102 (тартразин) өнімді қызыл түске бояйды. Ал E124 бояғышы астмасы бар адамдарға аса қауіпті, ол аллергиялық реакциялар туғызып, денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Бұл шайларды жиі тұтынса, ол ағзада жинақтала келе, асқазан-ішек жолдарына жүктеме түсіріп, бауырға кері әсер етеді», дейді бас сарапшы.
Осылайша, зертханалардың қорытындысына сүйене отырып, Бас санитарлық дәрігер мына шай түрлерінің сатылуына тыйым салды: «Апамның шайы Premium gold», Al-Hayat Gold, «Балқия Premium gold», «Sultan Suleyman», «Pakistan tea», «Aje Onim», «Al-Jannat Premium» және «Alfarah».
Бас мемлекеттік санитарлық дәрігердің қаулысына, тиісті нормативтік құқықтық актілерге, Кеден одағының «Тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы», «Тағамдық қоспалардың, хош иістендіргіштердің және технологиялық қосалқы құралдардың қауіпсіздігі талаптарына», «Тамақ өнімдерін қаптамалау бөлігіндегі» техникалық регламенттерінің талаптарына сәйкес осы аталған шайларды өндіруге, әкелуге, сату мен таратуға тыйым салынды.
Қаулы кеше ғана қабылданғандықтан, кейбір сауда орындарында бұл өнімдер әлі де кездесуі мүмкін. Алайда құзырлы органдар оны сатылымнан толық алып тастауға жұмыс істеп жатыр. «Қаулы қабылданғаннан кейін Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің тиісті органдарына да хабарлама жіберілді. Сонымен қатар «Атамекен» ҰКП-ға, басқа да мүдделі құрылымдарға ресми материалдар жолданды. Бақылау барысында дүкендерден және қоймалардан алынған шай өнімдері айналымнан шығарылып жатыр. Денсаулық сақтау министрлігі Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу комитетіне аталған жалған өнімдердің қауіпсіздігін растайты құжаттардың күшін жою туралы хабарлама жіберді», дейді Д.Қасқатаева.
Жұртшылықтың есінде болса, бұл шай түрлерін әлеуметтік желілерде блогерлер, әншілер мен әртістер жиі насихаттаған. Тіпті кейбір өнер жұлдыздары өз атынан шай өнімдерін шығарып, жарнамалағанынан да ел хабардар. Сондықтан санитарлық-эпидемиологиялық сала мамандары әр тұтынушы өзінің денсаулығына жауапкершілікпен қарап, тағам өнімдерін сатып аларда құрамын мұқият тексеруге кеңес береді. Шай өнімеріне қатысты, қандай да бір арыз-шағымдар болса, Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитетінің аумақтық департаменттері мен басқармаларына немесе 74-21-77 нөміріне хабарласуға болады.
