Үкімет • 07 Қаңтар, 2026

Бюджет қаржысы бейберекет жұмсалмауға тиіс

10 рет
көрсетілді
3 мин
оқу үшін

Премьер-министр Олжас Бектенов Прези­дент тапсырмаларын орын­­дау шеңберінде жекемен­­шік білім беру және меди­ци­на­лық ұйымдар­ды мемле­кеттік қаржылан­­дыру жү­йесін реформалау жө­нін­­де жиын өткізді.

Бюджет қаржысы бейберекет жұмсалмауға тиіс

Үкімет басшысы Оқу-ағар­ту, Денсаулық сақтау және Қаржы министрліктерінің алдына жан басына шаққандағы қаржы­ландыру жүйесіндегі теңгерім­сіздіктерді жою міндетін қойды.

Жиында мемлекет сапалы әрі қолжетімді қызметтер көрсетуге қатысты міндеттемелерді өзіне алатыны және мекемелерде орын болмаған жағдайда жеке­мен­шік ұйымда оқуға жан басына шаққандағы қаржыландыру қарастырылғаны атап өтілді. Десе де бұл мүмкіндікті теріс пайдалану деректері тіркеліп отыр. Субсидия көлемін көбейту мақса­тында оқушылар мен мұғалім­дердің жасанды легі туындап жатыр. Бұл білім сапасына, сондай-ақ мемлекеттік шығын­дар­дың тиімді жұмсалуы­на теріс әсер етеді.

Премьер-министр жекемен­шік білім беру ұйымдары­на қатысты қымбат оқу ақысы мә­се­лесін де атап өтті. Ол мем­ле­кеттік бюджет «элиталық» мектептердің қызметін қаржы­лан­дыруға жұмсалмауы кере­гін ерекше айтты. Мұндай мек­теп­терде ата-аналардың төлем­­дері оқу үдерісін толық қамта­ма­сыз етуге мүмкіндік береді.

Қаржы министрі Мәди Такиев жеке мектептерге мемлекеттік тапсырыс беру тетіктерін қайта қарауға қатысты жұмыстар туралы баяндады. Осы мәселелерді шешу мақсатында жекеменшік мектептердің қаржыландыру үдерістері толық цифрландырылып, қызметтерге төлемдер келісімшарттан бастап ақша төлеуге дейін есепке алынды.

OrtaBilim қызметінің биылғы 6 қаңтардағы мәліметтеріне сәйкес, e-Qazyna.kz веб-порта­лында 789 жеке мектеппен 78,7 мл­­рд теңге көлемінде қар­­жы­­ландыру келісімдері жасал­ған. (2025 жылы – 845 мек­теп). Сондай-ақ бұрын қар­жы­­­лан­­­­ды­рыл­ған 206 мекеме бел­­гі­­ленген талаптарға сай кел­мей­­ді. Оқу­­шылар мен мұғалім­дер­ді жал­­ған тіркеу мен қосар­лан­ған есеп­ке алу, рұқсат етілген жоба­лық қуа­ттан артық жүктеу және тағы басқа жағдайлар анықталды.

Аудит барысында төмен­дегі­дей алдын ала нәтижелер белгілі болды. 1 333 оқушының бір мектептен екінші мектепке 5-тен 12 ретке дейін көшуі, 64 жеке­меншік мектепте оқушы­лардың саны жобалық қуат­тан екі есе артық болуы, 2024 жылы 167 жеке мектептің салық­тық есептілігінде кірістер көрсетіл­мегені анықталған.

Ішкі мемлекеттік аудит қызметінің аумақтық департа­менттері арнайы хат жіберіп, нәтижесінде мектептер 1,2 млрд теңге көлемінде салық төледі. Бүгінде 46 мектепте қарсы тексерулер жүргізіліп жатыр.

Келесі кезеңде мемлекеттік мектептер (6 887 мектеп), балалар бақшалары мен университеттер де цифрландырылатын болады. Бұл қадам білім беру қызметтерін бюджеттен қаржы­ландырудың барлық циклінде толық ашықтықты қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Жиын барысында жекемен­шік білім беру мекемелерін лицензиялау тәсілдерін қайта қарау мәселесі де қаралды. Жеке ұйымдардың азаматтарға медициналық қызмет көрсетуі саласында тәртіп орнату мақсатында үкіметтік жұмыс тобы азаматтардан келіп түсетін өтініштерді қаперге ала отырып, «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» АҚ-ның активтеріне талдау жүргізеді. Оның нәтижелері бойынша Қордың тиімділігін одан әрі арттыруға бағытталған іс-шара­лар қабылданады.

Жиын қорытындысында Оқу-ағарту, Денсаулық сақ­тау, Қаржы министрліктері­не бір апта мерзімде атал­ған мәселелерді шешу бойынша нақты ұсыныстар енгізу тапсырылды. Бұл жұмыстарды үйлестіру Премьер-министрдің орынбасары Аида Балаеваға жүктелді.

Соңғы жаңалықтар

Жасанды интеллект құрылысқа жат емес

Жасанды интеллект • Бүгін, 09:55

Әскер беделі – ел беделі

Әскер • Бүгін, 09:45

Қайырымды азаматтардың демеуі

Аймақтар • Бүгін, 09:40

Егінді «AgroSky» бақылайды

Технология • Бүгін, 09:35

Сингулярлық кезең

Ғалам ғажаптары • Бүгін, 09:30

ЖИ-ді қолдану қауіпсіз бе?

Жасанды интеллект • Бүгін, 09:20

«Шыны мақтадан» табыс тапқан

Өндіріс • Бүгін, 09:15