Қысқы Олимпиада жүлдесінен үміттіміз...
Биылғы жылдың басты аламаны – Италия елі ұйымдастыратын қысқы Олимпиада. 6-22 ақпан аралығын дүбірге бөлейтін төрт жылдықтың басты додасы Милан мен Кортина-д’Ампеццо қалаларында өтеді. Туризм және спорт министрлігі ұлттық команданы ХХV қысқы Олимпиадаға дайындаудың кешенді жоспарын әзірлеп, кезең-кезеңімен жүзеге асырып келеді.
Болжамға сүйеніп бағамдасақ, Олимпиадаға елімізден шамамен 35 спортшы барады. Отандық атлеттер қысқы Олимпиаданың 10 түрінде бақ сынауды жоспарлап отыр. Атап айтқанда, биатлон, конькимен жүгіру спорты, мәнерлеп сырғанау, шорт-трек, шаңғы жарысы, шаңғымен трамплиннен секіру, шаңғы қоссайысы, тау шаңғысы спорты, фристайл-могул және фристайл-акробатика бар.
Қанжығамызға бөктерген лицензия саны әзірге аздау. Софья Самоделкина мен Михаил Шайдоров мәнерлеп сырғанаудан 2 жеке ресми лицензияны былтыр әлем чемпионатында еншіледі. Сонымен қатар спортшыларымыз шорт-тректен 9, конькимен жүгіруден 12 лицензия жеңіп алды. Команданың түпкілікті құрамы спортшылардың халықаралық жарыстардағы нәтижелеріне қарай айқындалады. Олимпиада квоталарының нақты саны биылғы қаңтар айының соңына қарай белгілі болады. Кешенді жоспарды іске асыру аясында министрлік республикалық спорт федерацияларымен, өңірдегі әкімдіктерімен бірлесіп жаттығу үдерісін қамтамасыз етуді күшейтіп, жүйелі жұмыс жүргізді. Атап айтқанда, қысқы спорт түрлерінен ұлттық құрамалар 178 оқу-жаттығу жиынын өткізіп, 125 халықаралық жарысқа қатысты.
Жаттықтырушылар құрамына әлем чемпионаттары мен Олимпиадада тәжірибесі бар жоғары деңгейдегі мамандар тартылған. Олардың Германия, Нидерланд, Испания, Словения, Польша, Ресей, Беларусь елдерінен мәнерлеп сырғанау, конькимен жүгіру, шаңғы жарысы, шорт-трек, биатлон сайысынан білікті 13 шетелдік жаттықтырушы-кеңесші спортшыларымыздың сапалы дайындығына тартылды.
Сонымен қатар конькимен жүгіруден қысқы Олимпиадаға қатысатын ұлттық құраманың тізімі бекітілді. Спортшылар былтыр 14 қараша мен 14 желтоқсан аралығында АҚШ, Канада, Нидерланд, Норвегияда өткен Әлем кубогі кезеңдерінің қорытындысында 12 лицензия олжалаған еді. Ұлттық құраманың жаттықтырушылар штабының шешімімен Италиядағы ақ Олимпиада конькимен жүгіруден Евгений Кошкин, Кристина Силаева, Елизавета Голубева, Надежда Морозова, Арина Ильященко додаға түседі.
Отандық шорт-трекшілер ел қоржынына 9 жолдама салды. Бапкерлер құрамының шешімімен Миланда Денис Никиша, Абзал Әжіғалиев, Ольга Тихонова, Яна Хан бақ сынайды.
Ұлттық құраманың капитаны Денис Никиша – елдегі ең танымал спортшының бірі. 15 жылдан бері шорт-трек спортымен кәсіби шұғылданады. Бұған дейін ол 2014 жылы Сочи (Ресей), 2018 жылы Пхёнчхан (Оңтүстік Корея), 2022 жылы Бейжің (Қытай) қалаларында өткен қысқы Олимпия ойындарына қатысқан. Қазақ спортының тарихында шорт-тректен әлем чемпионатында жүлде алған тұңғыш спортшы. Қысқы Азия ойындарының чемпионы. Сондай-ақ Әлем кубогі кезеңдерінде бірнеше рет топ жарды, күміс, қола жүлдесін де иеленді. Шорт-тректен Қазақстанның Құрметті спорт шебері атағын алған алғашқы спортшы.
Абзал Әжіғалиев те халықаралық дәрежедегі спорт шебері, ұлттық құраманың спринттік сайыстардағы көшбасшылардың бірі. 23 жылдан бері шорт-трекпен шұғылданады. Бұған дейін үш рет қысқы Олимпиадаға қатысты. 2022 жылы Бейжің қысқы Олимпиадасында жүлдеге сынық сүйем жетпей, 4-орын алды. Әлем кубогі кезеңдерінде бірнеше рет жеңіске жетті.
Ольга Тихонова – халықаралық деңгейдегі спорт шебері, Бейжің Олимпиадасына қатысып, аралас командалық эстафетада 5-орын алған. Шорт-тректе 15 жылдан астам тәжірибесі бар. Былтыр Харбиндегі қысқы Азия ойындарында 2 күміс медаль олжалады. 2024 жылы Бейжіңдегі Әлем кубогінің эстафеталық сайысында (3000 м), сондай-ақ Канаданың Лаваль қаласында өткен төрт құрлық чемпионатында қола жүлде еншіледі.
Яна Хан да халықаралық деңгейдегі спорт шебері, Бейжің Олимпиадасының қатысушысы, аралас командалық эстафетада 5-орын алған. Шорт-тректе 13 жылдан астам тәжірибесі бар. Былтыр Харбиндегі қысқы Азия ойындарынан 2 күміс жүлдемен оралды. 2024 жылы Бейжіңдегі Әлем кубогінің қола жүлдегері.
Әзірге ел құрамасының қоржынында спорттың үш түрінен 23 лицензия бар. Италия елі өткізетін қысқы Олимпиада додасына әлемнің 93 елінен 3 500-ден астам спортшы қатысады.
Қазақ спортының жылнамасында қысқы Олимпиаданың тұңғыш жүлдесін әрі алғашқы алтын медалін шаңғы жарысынан 1994 жылы Владимир Смирнов олжалады. Норвегияның Лиллехаммер қаласында өткен Олимпиадада ол үш бірдей медаль иеленді. Алдымен 15, 10 шақырымдық қашықтықта сайысқа түсіп, екі күміс медаль олжалады. Содан соң 50 шақырымға жүйткуде қарсыластарын шаң қаптырып, Олимпиада чемпионы атанды. 1998 жылы қысқы Олимпиаданы Жапония елі Нагано қаласында өткізді. Шаңғы жарысынан Владимир Смирнов қола жүлдені қанағат тұтты. Людмила Прокашева да конькимен жүгіруде 5 мың метрден қола медальды еншіледі.
Өкінішке қарай, 2022 жылы Солт-Лейк-Ситиде (АҚШ), 2006 жылы Туринде (Италия) өткен қысқы Олимпиадада спортшыларымыз жүлдеге маңайлай алмай құралақан қайтты. 2010 жылы Канаданың Ванкувер қаласында жалауы желбіреген қысқы Олимпиада аламанында Елена Хрусталева биатлоннан күміс медаль иеленді. 2014 жылы Сочиде (Ресей) Денис Тен мәнерлеп сырғанаудан қола медаль олжалады. 2018 жылы Пхёнчхан Юлия Галышеваға фристайл-могулдан қола медаль бұйырды. 2022 жылы Бейжіңдегі қысқы Олимпиада додасынан спортшыларымыз жүлдесіз қайтты.
Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Италияда өтетін қысқы Олимпиада додасынан кемінде бір медаль еншілеуді межелеп отырғанын жеткізді. Қысқы спортты өрістетіп өркендетуге еліміздің табиғаты өте қолайлы. Жұмыстың қаншалықты жүйелі жүргізілгені алдағы аламанда айқындалады.
Жазғы Азия ойындарына әзірлікті күшейту қажет
Жылқы жылының күзі де дүбірлі аламандарға толы болмақшы. Ұлттық спорт түрлерінен Қырғызстанда Дүниежүзілік көшпелілер ойындары өтеді. Қырғызстанда этно спорт сайысы 31 тамыз – 6 қыркүйек аралығында ұйымдастырылады.
Одан кейін Жапонияда жазғы Азия ойындарының түңлігін түреді. 19 қыркүйекте бәйгесі басталатын Азия құрлығының төртжылдық сайысы Айти, Нагоя қалаларында өтеді. Жазғы Азия ойындарының бағдарламасында 41 спорт түрі енгізілді. Қатысушы спортшылар 460 медаль жиынтығы үшін тартысқа түседі.
Еліміздің спортшылары 2023 жылы Қытайдың Ханчжоу қаласында өткен жазғы Азия ойындарынан 10 алтын, 22 күміс, 48 қола медаль еншілеп, жалпы есепте 11-сатыға тұрақтаған еді. Азия құрлығында ондыққа ене алмағанымыз ел спортының деңгейін безбендеп берген еді. 10 алтын медальды біз стенд атудан, нысанаға оқ атудан, каноэде ескек есуден, велоспорттан, джиу-джитсу, каратэ сайысынан олжаладық. Балуандық өнер бабамыздан дарыған деп күпінгенде алы қарыс айыл бауымызды үзіп жіберердей шіренеміз. Күрес түрлерінен соңғы Азия ойындарында алтын медаль бұйырған жоқ. Боксшыларымыз да Қытайдан алтынсыз қайтты. Ендеше, спортшыларды қамшылайтын мезет келді. Жазғы Азия ойындарына 1994 жылдан бері тұрақты қатысып келе жатқан спортшыларымыз бұған дейін жалпы нәтижеде бестікке енетін. Сол межеге жету спортшыларымызға серт болмақ.
Биыл жазда әлемдік футбол мерекесі өтеді. АҚШ, Канада, Мексика елдері ұйымдастыратын әлем кубогінің ауқымы кеңейіп, алғаш рет 48 құрама қатысады. 11 маусымда басталып, 19 шілдеде мәресіне жететін аламанда Орталық Азия елдерінен алғаш болып Өзбекстан ұлттық құрамасы бақ сынайды.
Жылдың басты додалары осы. Бұдан сырт, жекелеген спорт түрлерінен Азия чемпионаты, әлем кубогінің кезеңдері де өтеді.
