Альтрон дәуірі

Кеше «Керуен» ойын-сауық орталығында өткен «Кек алушылар: Альтрон дәуірі» фильмінің тұсаукесері көпшілікті елең еткізді. Сонда жиылған дүйім жұрттың тамашалағаны – қызыл кілемге әсемденіп, сәні мен салтанатын көрсетуге шыққан кино актерлері емес, үлкен экраннан солардың қазақша сөйлеуі. Ұйым­дастырушылардың айтуынша, бұл – 2011 жылдан бері қазақ тіліне аударылған 11-ші фильм. «Бо­лашақ» қауымдастығы бұған дейін «Көліктер – 2», «Қара киімділер», «Батыл жүрек», «Жаңа өрмекші адам», «Галактика сақшылары» сияқ­ты әлемдік озық фильмдерді дубляждады. «Кек алушылар: Аль­трон дәуірі» фильмі де осы баста­маның жалғасы. Бюд­жетіне 250 млн. доллар жұм­салған киноөнім жүктелген міндетті межеден асыра орындады. «Біз үшін бұл күн маңызды. Себебі, әлемдік деңгейдегі осы фильм қазақ тілінде жарық көрді. Кинодағы 5 кейіпкер бүгінгі тілмен айтқанда – қаһармандар, әрқайсысы елі үшін жан беруге бар. Соңына дейін күресе біледі. Біздің өскелең ұрпақ үшін бұл фильмнің тәрбиелік мәні өте зор деп білеміз» деді жобаның идеялық авторы әрі бастамашысы – Бауыржан Байбек. «Кек алушылардың» екінші бөлімінің режиссері – «Сатурн» америкалық сыйлығының иегері және «Оскар» сыйлығының номинанты Джосс Уидон. Басты рөлдерді жаһандық Marvel жұл­дыздары – «Алтын Глобус» және «Сатурн» сыйлығының иегері кіші Роберт Дауни, Скарлетт Йохансон, Крис Хемсворт, Крис Эванс, Оскар сыйлығының номинанттары – Марк Руффало, Джереми Реннер және Сэмюэль Л.Джексон ойнаған. Қазақ тілін­дегі дубляж режиссері Тимур Ба­лымбетов. «Батыл жүрек» мульт­фильміндегі кейіпкердің әнін салған белгілі әнші Мақпал Исабекова осы фильмде кейіпкер Скарлетт Йохансонның дауысын дыбыстаса, Жасұлан Байсалбеков Альтронның, Бейбіт Қамаранов Тордың, Ержан Жарылқасынов Темір адамның, Ерғали Төлебаев Капитан Американың, Бақытжан Жармұхамбетов Қыран көздің, Самат Қордабаев Халкті ана тілімізде сөйлетті. Шетелдің сыншыл дыбыс мамандарының сынынан сүрінбей өткендер ғана осындай жауапты міндетті арқалапты. «Іріктеу оңай болмады, өйткені, бұл фильмді жастар жағы көбірек көретін болған соң, дауысты қимылына сай қызықты етіп құбылтып отыру керек деді. Ең қиыны, Халкке ине салынып, оның құбыжыққа айналатын тұсында дауысын салуға көп жаттықтым. Бұрын біз әлемдік фильмдерді қашан қазақшалайды екенбіз, біздің өзгеден неміз кем деп ойлаушы едік. Қазір сол күнге жеттік, мен өте қуаныштымын» дейді ер жүрек Халктің атынан сөйлеген Самат Қордабаев. Елімізде дубляждың режиссері, режиссердің көмекшісі, дыбыс режиссерлері, тамаша аудармашылар мен осы саланың білікті мамандарының үлкен мектебі бар деп ауыз толтырып айта аламыз. Алысқа бармай-ақ, «Кек алушыларды» дыбыстаған актерлердің дикциясы, тілі таза. Дауыс тембрі құлаққа жағымды естіледі. Қазақ­тың дубляж мектебінің қанша­лық­ты деңгейде екендігін «Кек алушылар» фильмі тағы бір рет дәлелде­ді. Осы істің басы-қасында жүріп, мұрындық бола білген «Болашақ» қауымдастығы, «Нұр Отан» пар­тиясы, «Kassa Nova Банк» АҚ және «Меломан» компаниясы Marvel студия­сының қосқан үлесі ерекше. Сәтті бастаманың алғаш­­­қы шымылдығын ашқан – «Көлік­тер-2» мультфильміне Елбасы жоға­ры бағасын берген болатын. Фильмнің алдын ала көрсеті­ліміне балалар үйінің тәрбие­ле­нушілері шақырылды. Олар өздері секілді тағдырлас балалардың өнеріне сүйсінді. Өйткені, фильм­нің дубляжына жобаның тұрақты қатысушыларына айналған, Баға­нашылдағы № 1 Балалар үйінің тәрбиеленушілері қатысып, дыбыстауға атсалысқан. Шетел кинотеатрларында ағылшын тіліндегі фильмдердің субтитрі ретінде сол елдегі басым ұлттың тілі қосымша беріледі. Біздің елде өзге елдің фильмдері түпнұсқа тілде үлкен экраннан көрсетілмейді. Десек те, сырттан келген, қазақ тілін үйре­немін деген қонақ үшін шетел кино­ларын қазақшалау мәртебемізді асы­ра түсері анық. Десек те, сапалы отандық фильмдердің үздік қата­рын көбейте түссек, батыр да, дана да, қайраткер де өзімізде жетерлік. Құндыз ЕРАЛЫ.