Кемел әулетінің кемеңгері

Ералиев ауылының жасы үлкен анасы амандық болса, биыл тоқсан алтыға толады. Ең­бекпен есейіп, бейнетпен берекесі арт­қан ел анасы – Кемел әулетінің кемең­ге­рін­дей.

Тағдыр оны текті әулетке келін қылды. Жолдасы Кемел Қаратаев – аты аңызға айналған Ерубай бидің немересі. Алайда «би-болыстың тұқымы» деген жаламен қуғын көріп, Оңтүстікке ауған көштің құрамында болды. Шымкенттегі Ащысай полиметалл комбинатында еңбек еткен Кемел Қаратайұлы сол жерде Тыныштық Жұмабекқызымен табысып, шаңырақ көтереді.

Сөйтіп, 1948 жылы елге – Арқаға оралып, ұжымшар жұ­мысына араласты. Кел­ген жылы-ақ жеке отармен қой бағуға шықты. Сол сәт­тен бастап Тыныш­тық ана ерінің сенімді серігіне айналды. Қой соңында жүріп, ұр­пақ өсіріп, шаңырақтың шы­рағын жақты. Тыныштық ана зей­нетке шыққанша ауыл шаруашылығының өркендеуіне үлес қосты. Ұзақ жылғы еңбегі мем­лекет тарапынан бағаланып, бір­неше марапат пен төсбелгіге ие болды.

Заманның зобалаңы Кемел атаны бір әулеттің жалғыз тұяғы етіп қалдырған еді. Тағдыр үзі­ліп кете жаздаған тек­тінің тұқы­мына Тыныштық ананы жо­лық­тырды. Алтын құрсақты ана он алты баланы өмірге әкелді. Бүгінде сол ұл-қыздарынан 45 немере, 118 шөбере, 1 шөпшек тарап, бір әулет тамырын тереңге жайып отыр. Бір кезде үзілуге шақ тұрған Кемел әулеті бүгінде алып бәйтеректей бой түзеді. Сол бәйтеректің тамырында – Тыныштық ананың ақ сүті, маңдай тері мен аналық мейірімі бар.

Ол балаларымен қоса, бауырында өскен немерелеріне де енші үлестіріп, жеке отау етіп шығарды. Ғасыр ана – әлі де күйлі-қуатты. Әулеттің той-қуанышы, басқа да шаруалары адуынды ананың ақылынсыз шешілмейді.

Бүгінде тоқсан бесінші белесінен асса да, немере-шөбе­ре­лерінің атынан жаңыл­майтын көрінеді. Немере-шөберелерін «Кемелімнің ұрпақтары ғой», деп айналып-толғанып отырады. Жақында ғасыр ана шөпшегінің де қолынан су ішіп, мейірімі қанды.

Ақ жаулықты ананың ақ батасы – ұрпағына қуат, шаңырағына шуақ. Тоқ­сан алтыға келсе де, санасы сергек, сөзі сал­мақты. Әр келген қонақты жылы қарсы алып, өткен күндердің тағы­лы­мы­нан сыр шер­теді.

Жастайынан бейнет көрген әке мен ана балаларын оқытып-тоқытты. Әз ана­ның балалары, немере-шөберелері мек­тепте сабақ береді. Бір жа­ғынан берекелі әулетті Ұстаздар ұста­ха­насы деуге де келеді. Келіндері де шәкірт жүрегіне нұр құйып жүр.

Ғасыр ананың үлкен ұлы Оразбай Кемелов ұзақ жыл ауыл мектебін абыроймен басқарып, қазір зейнет көріп отыр. Ыбырай Алтынсарин атындағы төсбелгі иегері, өңірге белгілі ардагер ұстаз бүгінде ауылдың қадірлі ақса­­қа­лы­на айналды.

Мұнымен қоса, балалары да, неме­ре­лері де ата кәсіпке адалдық танытып, бір-бір шаруа­шылықты дөңгелетіп отыр. Өндіріс саласында өнімді еңбек етіп жүрген бала-шағасы да бар. Жақсының жалғасы болған олар ауылға иігілік сыйлар іске келгенде аянып қалмайды.

Ардақты ананың ең үлкен немересі Қайырбек Оразбайұлы ауылға деген жанашырлығымен, іскерлігімен соңындағы бауырларына үлгі. Осыдан үш-төрт жыл бұрын ауыл жұрты үйі апатты деп танылған анаға асарлатып үй салып берді. Соның басы-қасында Қайыр­бектей ел ағасы жүріп, ауылдағы ағайын­ның алғысын алды.

Тағы бір Медет есімді неме­ресі – Арқаға белгілі атбегі. Баптаған небір жүй­­ріктері талай аламанда топ жарып келді. Әрине, көрегенді ұл асыл ана­сы­ның ақ батасын алмай, аламанға бәйге қос­пайды.

Алып ананың бауырында өскен Қуаныш Жеңісұлы да әжесінің тәлім-тәр­бие­сін бо­йына сіңіріп, жасынан еңбекпен шыңдалды. Содан да болар, қатарының алды. Бүгінгі күні құрылыс шаруасына ширақ Қуаныш алақандай ауылдан фирма ашып, жастарға жұмыс беріп отыр. Ауылда бой көтеріп жатқан үй, қора, ны­сандар – Қуаныш құрған бри­гаданың еңбегі.

Бір қызығы, әулет шаңырақ­тары ауыл­дан алысқа ұзамайды. Ералиев елді мекенінің өсіп-өркендеуіне елеулі үлес қосып отырған Кемел әулеті осылайша ғасыр аналарының ақ тілеуімен ғибратты ғұмыр кешіп жатыр. Осыған қарап, өне­гелі ұрпағын құндақтап өсірген Ты­ныш­тық ананы ұлтты сақтаған ұлы ана­лардың жалғасындай десек, біз­дің артық айт­пағанымыз шығар.

Ұлытау облысы,

Жаңаарқа ауданы,

Ералиев ауылы